Trốn nghĩa vụ bị phạt gì?

“Trốn nghĩa vụ bị phạt gì?” phụ thuộc bạn trốn ở khâu nào: trốn đăng ký, trốn khám sức khỏe, hay không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ. Các hành vi không chấp hành thường bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định xử phạt trong lĩnh vực quốc phòng; ngoài tiền phạt, còn có thể bị áp dụng biện pháp buộc chấp hành (ví dụ buộc đi khám, buộc thực hiện lệnh). 

 Nếu đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục trốn tránh, hoặc hành vi có tính chất nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự, bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự. 

 Cách an toàn nhất là không “mất liên lạc”, chủ động làm việc với địa phương và giải quyết theo hướng hợp pháp (xin hoãn/miễn nếu đủ điều kiện theo Điều 41). 

1) Những hành vi thường bị coi là “trốn tránh”

Không có mặt đúng thời gian/địa điểm ghi trong lệnh gọi khám sức khỏe

Cố tình không nhận/né tránh lệnh gọi (địa phương vẫn có thể lập biên bản theo quy trình)

Không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã có kết quả đủ điều kiện

Gian dối hồ sơ để được kết luận sai

2) Mức xử phạt hành chính bạn có thể gặp

Xử phạt hành chính trong lĩnh vực quốc phòng được quy định tại các nghị định xử phạt (trong đó có nghị định về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực quốc phòng và nghị định sửa đổi). 

Thực tế áp dụng thường phân theo hành vi:

Không đi khám sức khỏe theo lệnh gọi: có thể bị phạt tiền và buộc chấp hành đi khám lại theo yêu cầu

Không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ: mức phạt thường nặng hơn so với trốn khám và vẫn kèm biện pháp buộc thực hiện

Lưu ý: mức phạt cụ thể phụ thuộc hành vi, tình tiết và văn bản áp dụng tại thời điểm xử phạt; bạn nên hỏi trực tiếp quyết định/biên bản để biết đúng khoản nào.

3) Khi nào có thể bị xử lý hình sự?

Bộ luật Hình sự có quy định tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, thường đặt ra điều kiện như: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn tránh mà còn vi phạm, hoặc đã có lệnh gọi mà cố tình không chấp hành theo các dấu hiệu luật định. 

Khi đã chuyển sang xử lý hình sự, hậu quả nặng hơn rất nhiều: có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù tùy trường hợp theo điều luật. 

4) Nếu lỡ “trốn” rồi, nên làm gì để giảm rủi ro?

Bước 1: Chủ động liên hệ lại địa phương (cán bộ phụ trách nghĩa vụ quân sự) để trình bày và xin hướng dẫn.

Bước 2: Nếu có lý do chính đáng (ốm, tai nạn, đang điều trị…), chuẩn bị giấy tờ chứng minh ngay.

Bước 3: Nếu bạn thuộc diện tạm hoãn/miễn theo Điều 41, nộp hồ sơ xin xem xét theo đúng tuyến và thẩm quyền. 

Bước 4: Tuyệt đối tránh tái phạm bằng cách tiếp tục “mất liên lạc”, vì tái phạm là yếu tố làm rủi ro pháp lý tăng mạnh.

“Trốn nghĩa vụ bị phạt gì?”: nhẹ thì bị xử phạt hành chính và buộc chấp hành theo quy định xử phạt lĩnh vực quốc phòng; nặng hơn có thể bị truy cứu hình sự nếu thỏa điều kiện của tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, đặc biệt khi đã bị xử phạt hành chính mà vẫn cố tình vi phạm.

Cách an toàn nhất là dừng trốn ngay, liên hệ địa phương, đi khám theo hướng dẫn và nếu có lý do hợp pháp thì làm hồ sơ xin tạm hoãn/miễn theo Điều 41